Historia spółdzielni

  




Lata 1931 - 1935

5 marca 1931 roku - pierwsze protokołowane Walne Zebranie organizacyjne 22 członków - Założycieli Spółdzielni

28 maja 1931 roku - rejestracja w Sądzie Okręgowym w Białej Podlaskiej Statutu Spółdzielni Pracowników Podlaskiej Wytwórni Samolotów w Białej Podlaskiej. Z wypisu z rejestracji Statutu odnotowujemy: "Cel Spółdzielni - kupno i sprzedaż artykułów spożywczych i galanteryjnych; Udział - 100 zł płatny z góry lub w ratach po 20 zł miesięcznie; Zarząd spółdzielni w składzie: Franciszek Drążkowski, Robert Szcześniewski, Jan Różycki.

Od 1 czerwca 1931 roku - Spółdzielnia rozpoczęła działalność handlową w małym sklepie przy ulicy Łomaskiej - późniejszy sklep nr 1 przy ulicy H. Sawickiej.

10 kwietnia 1932 roku - Spółdzielnia została przyjęta do Związku Spółdzielni Spożywców Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawie i zapisana do rejestru Związku pod numerem 1909.

Pochód w 1933
Święto spółdzielczości w 1933 roku: wyświęcenie sztandaru spółdzielczego i pochód przez miasto

31 stycznia 1933 roku - pierwsze protokołowane posiedzenie Zarządu w składzie: przewodniczący - Aleksander Zawadzki, skarbnik - Wojciech Lelito, sekretarz - Józef Niwiński.

IV kwarał 1934 roku - otwarcie drugiego - "filialnego" - sklepu w budynku usadowionym na gruncie przy ulicy Łomaskiej, wydzierżawionym notarialnie od małżonków Antoniny i Władysława Borowskich.

27 kwietnia 1935 roku - aktem notarialnym zakupiono na własność dwie działki lasu serwitutowego położonego w uroczysku "Szumowa Góra" w dzielnicy Łuski, pomiędzy ulicami Podleśną i Dąbrowską.

Lata 1936 - 1945

czerwiec 1938 roku - Spółdzielnia zakupiła za cenę 1.500 zł działkę o powierzchni 1712 m2, położoną na Woli przy ulicy Orlicz-Dreszera (obecnie Łomaskiej nr 93) i rozpoczęła na niej budowę domu Spółdzielni.

wrzesień 1939 roku - Niemcy zbombardowali Podlaską Wytwórnię Samolotów. Spółdzielnia straciła swoją siedzibę i głównego kredytodawcę, a jej członkowie stałe miejsce zarobkowania. Nastały lata okupacji.

27 lipca 1941 roku - Walne Zebranie Członków Spółdzielni Pracowników Podlaskiej Wytwórni Samolotów zmieniło nazwę Spółdzielni na Spółdzielnię Spożywców "Przyszłość" w Białej Podlaskiej z odpowiedzialnością udziałami - wpis do rejestru Spółdzielni 15 września 1941 roku.

marzec 1942 roku - władze miasta nakazały rozebranie budynku, w którym mieścił się sklep filialny (ulica Łomaska 102)

15 czerwca 1943 roku - do Spółdzielni przyłączyła się Spółdzielnia Księgarsko-Papiernicza w Białej Podlaskiej

1 lipca 1943 roku - władze okupacyjne postanowiły administracyjnie (bez zgody członków Spółdzielni) włączyć Spółdzielnię Spożywców "Przyszłość" do Powiatowej Spółdzielni Rolniczo-Handlowej w Białej Podlaskiej. Spółdzielnia wykreślona z rejestru Spółdzielni 27 listopada 1943 roku

29 czerwca 1943 roku - utworzono, w związku z decyzją o likwidacji Spółdzielni, pierwszy komitet sklepowy, w skład którego weszli członkowie zawieszonej Rady Nadzorczej i Zarządu

wrzesień 1943 roku - zarządzeniem władz okupacyjnych uruchomiono w dwóch wydzierżawionych lokalach sprzedaż towarów "nur für deutsche"

23 lipca 1944 roku - podczas walk pomiędzy wojskami Armii Czerwonej i wojskami niemieckimi o wyzwolenie Białej Podlaskiej - sklepy Spółdzielni zostały doszczętnie zrabowane na kwotę około 130.000 zł. Pozostały tylko niewielkie ilości soli.

11 marca 1945 roku - pierwsze po wyzwoleniu - legalne zdaniem członków - Walne Zgromadzenie Członków Spółdzielni Spożywców "Przyszłość", na którym przyjęto nowy Statut.

1 września 1945 roku - mianowanie na Członka Zarządu - Członka Rady Nadzorczej - Juliusza Krzyżanowskiego - późniejszego długoletniego Prezesa Zarządu.

IV kwartał 1945 roku - uruchomiono "społemowską" wytwórnię wód gazowanych i zorganizowano konną rozwózkę pieczywa z 4 piekarń. Piekarnie przejęła Spółdzielnia we władanie decyzją Starostwa Powiatowego w grudniu 1944 roku.

Lata 1946 - 1966

5 maja 1946 roku - Walne Zgromadzenie Członków Spółdzielni Spożywców "Przyszłość" podjęło uchwałę o przyłączeniu się do Spółdzielni dwóch Spółdzielni Rolniczo-Handlowych w Grabanowie i Sidorkach, a w sierpniu - już po połączeniu - Zarząd Spółdzielni przejął 2 sklepy "Lepsze Jutro" w Grabanowie i "Zorzę" w Sidorkach.

20 kwietnia 1947 roku - członkowie obecni na Walnym Zgromadzeniu - na wniosek Zarządu - wyrazili zgodę na sprzedaż nieruchomości Spółdzielni, tj. domu drewnianego i gruntu przy ulicy Orlicz-Dreszera (Łomaskiej nr 93) oraz placu przy ulicy Podleśnej nr 48, które zdaniem Zarządu i członków - po likwidacji Wytwórni Samolotów - nie przedstawiały żadnej wartości. Uchwala, jak wiemy w tamtym okresie nie została zrealizowana. Grunt przy ulicy Podleśnej jest do dzisiaj własnością Spółdzielni (na nim usadowiony sklep nr 5), a budynek mieszkalny wraz z działkami przy ulicy Łomaskiej sprzedany w 1999 roku. W 1947 roku Spółdzielnia zrzeszała 1063 członków, a działalność gospodarczą prowadziła w 9 sklepach, 4 piekarniach i wytwórni wód gazowanych zatrudniając 58 pracowników.

31 marca 1950 roku - Rada Nadzorcza, w której składzie był Pan Henryk Rozporski (Przewodniczący Rady w latach dziewięćdziesiątych, długoletni dyrygent chóru Spółdzielni), zaakceptowała wniosek Zarządu o przyłączenie do Spółdzielni "Przyszłość" Spółdzielni "Gospoda Spółdzielcza Ludowiec" wpis do rejestru Spółdzielni o połączeniu się Spółdzielni z 7 lutego 1951 roku.

lipiec 1950 roku - pierwsze w dokumentach archiwalnych dane statystyczne sieci sklepów, zakładów gastronomicznych i produkcyjnych oraz magazynów. W tym okresie Spółdzielnia prowadziła działalność w 28 sklepach, 4 gospodach i 1 jadłodajni, 4 piekarniach i ciastkarni; posiadała wytwórnię wód gazowanych i rozlewnię piwa oraz magazyn i warsztat konserwacyjno-remontowy.

29 lipca 1951 roku - pierwsze Walne Zgromadzenie Przedstawicieli Powszechnej Spółdzielni Spożywców, które przyjęto nowy Statut i zmieniło nazwę Spółdzielni na "Powszechną Spółdzielnię Spożywców" z siedzibą w Białej Podlaskiej przy ulicy Plac Wolności 5.

27 grudnia 1952 roku - Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Delegatów Powszechnej Spółdzielni Spożywców w Białej Podlaskiej podejmuje uchwałę o połączeniu się ze Spółdzielnią Pracy Rzeźniczo-Wędliniarską "Przełom" w Białej Podlaskiej z dniem 1 stycznia 1953 roku, ustalając jednocześnie, że Spółdzielnią przejmującą jest Powszechna Spółdzielnia Spożywców.

Lata 1953 - 1955 - przejęcie Spółdzielni "Przełom" - wraz z całym kapitałem - do działającej na terenie miasta Powszechnej Spółdzielni Spożywców było jedną z najważniejszych decyzji gospodarczych w tym czasie i przyczyniło się do rozwoju Spółdzielni w latach następnych. Niezwykle sprawnie kierowana przez Prezesa Juliusza Krzyżanowskiego (pełniącego tę funkcję od 1950 roku) Spółdzielnia stale powiększała swój majątek, jak również liczbę członków - w 1954 roku było ich już blisko 2500. W tym też roku zakończono budowę piekarni mechanicznej przy ulicy Brzeskiej, która po modernizacji służy do dziś. Z kolei, w trosce o rozwój kulturalny członków, zorganizowano w kwietniu 1954 roku, z inicjatywy kierownika sekcji społeczno-samorządowej Tadeusza Mroczkowskiego i wsparciu Prezesa Juliusza Krzyżanowskiego, kameralny 14 - osobowy chór; który do dziś, w składzie 40 - osobowym jest nieodłącznym elementem działalności Spółdzielni, śpiewa i sławi ją.

8 grudnia 1956 roku - w skład Rady Nadzorczej -weszło po raz pierwszy 3 przedstawicieli pracowników Spółdzielni.

Rok 1963 - oddanie do użytku domu spółdzielczego na rogu ulicy Brzeskiej i Prostej - siedziby Spółdzielni, a także mieszczącego lokale handlowo-gastronomiczne i 9 mieszkań dla pracowników.

Lata 1967 - 1981

Lata reorganizacji spółdzielczości bez zgody członków, jej "upaństwowienia" i kierowania w sposób scentralizowany.

Rok 1967 - Uchwałą nr 3 z dnia 31 marca 1967 roku Walnego Zgromadzenia Członków "Społem" Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców w Lublinie - Powszechna Spółdzielnia Spożywców w Białej Podlaskiej stała się jej oddziałem. Oddział w tym roku posiadał 58 sklepów i 22 kioski, 11 zakładów gastronomicznych, 4 piekarnie, 1 ciastkarnię, 2 masarnie z rzeźnią, wytwórnia wód gazowanych i hurtownia piwa. Zatrudniał 568 pracowników.

19 czerwca 1975 roku - zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 28 maja 1975 roku o dwustopniowym podziale administracyjnym kraju, powołana została na Zebraniu Założycielskim "Społem" Wojewódzka Spółdzielnia Spożywców w Białej Podlaskiej z oddziałami terenowymi w: Białej Podlaskiej, Międzyrzecu Podlaskim i Radzyniu Podlaskim.

Rok 1976 - rok reformy handlu na terenie miasta. Na skutek decyzji rządowych zobowiązujących Spółdzielczość Spożywców do prowadzenia obrotu artykułami żywnościowymi i nieżywnościowymi codziennego zakupu Spółdzielnia przejęła cały majątek (wraz ze sklepami) Przedsiębiorstwa Hurtu Spożywczego. Jednocześnie jednak Spółdzielnia zmuszona była oddać sklepy z artykułami konsumpcyjnymi, nieżywnościowymi (najbardziej rentownymi) państwu (byłemu WPHW).

Lata 1982 - 1989

11 grudnia 1982 roku - na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Przedstawicieli Członków "Społem" Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców zostaje powołana "Społem" Powszechna Spółdzielnia Spożywców w Białej Podlaskiej. I taka nazwa została już do dzisiaj.

Lata 1982- 1989 - lata "wielkiego frontu inwestycyjnego" budowania zarówno obiektów produkcyjnych jak i handlowych, a także wykupywania na własność lokali od innych właścicieli. Wymienić należy: dużą piekarnię przy ulicy Północnej, magazyny przy tej samej ulicy, pawilony handlowe przy ulicy Janowskiej, Terebelskiej i Kolejowej, zakład gastronomiczny przy ulicy Piłsudskiego i Spółdzielczy Dom Handlowy "Sawko".

Po roku 1990

Początek lat 90-tych to ogromne zmiany w funkcjonowaniu państwa polskiego, niestety okres niekorzystny dla Spółdzielni, bowiem wprowadzenie gospodarki rynkowej nowych rozwiązań prawnych spowodowało zmniejszenie ilości sklepów, wielkości produkcji piekarsko-ciastkarskiej i zatrudnienia.

W Białej Podlaskiej powstaje wiele nowych firm prowadzących handel hurtowy i detaliczny. Wielu bialczan handlowało na ulicach i bazarach, wykorzystując koniunkturę powodowaną między innymi przyjazdem obywateli zza wschodniej granicy. Powstały także nowe zakłady piekarskie, ciastkarskie i gastronomiczne.

W połowie lat 90-tych sytuacja w Spółdzielni ustabilizowała się, następował wzrost sprzedaży w handlu, modernizowane i remontowane były sklepy i zakłady produkcyjne. Okres ten trwał do 1998 roku, w którym to ograniczono łatwość przyjazdu do Polski ze Wschodu, a w Białej Podlaskiej zaczynają funkcjonować firmy handlowe z innych miast i z zagranicy. Niekorzystnym dla handlu, usług i innych dziedzin gospodarki jest także utracenie przez miasto siedziby województwa. Bialskie firmy handlowe i wielu utrzymujących się z handlu przygranicznego bialczan ma, na przełomie wieków ogromne trudności w pokonywaniu konkurencji. Zajmujący się handlem nie są wspierani przez "rajców" miasta w pokonywaniu "obcych" konkurentów, którzy masowo, bez przeszkód wkraczają do Białej Podlaskiej.

W 2000 roku w budynku siedziby Zarządu Spółdzielni przy ulicy Brzeskiej 16 uruchomiony został pierwszy sklep "firmowy", w którym prowadzona jest sprzedaż produkcji własnej, pochodzącej z restauracji "Stylowa", Zakładów Piekarsko-Ciastkarskich i Zakładu Przetwórstwa Ryb. Również w budynku przy ulicy Brzeskiej 16 znajduje się restauracja "Stylowa" posiadająca salę restauracyjną i bankietową. Lokal został w 2001 roku zmodernizowany i wyposażony w urządzenia klimatyzacyjne. Restauracja posiada bogatą tradycję i wysoką renomę, serwuje smaczne i tanie dania.

Spółdzielnia dzisiaj

W 2006 roku w "Społem" Powszechnej Spółdzielni Spożywców w Białej Podlaskiej funkcjonuje handel detaliczny, gastronomia i produkcja. Handel detaliczny prowadzony jest w 13 placówkach z czego cztery z nich funkcjonują w sieci sklepów "Lux". Największe z nich to: Spółdzielczy Dom Handlowy "Sawko" przy ulicy Janowskiej i sklepy spożywcze Nr 1 przy ulicy Wąskiej, Nr 16 przy ulicy Jatkowej, Nr 33 przy ulicy Warszawskiej, Nr 21 przy ulicy Terebelskiej i Nr 36 przy ulicy Kolejowej. W sklepach spożywczych prowadzona jest sprzedaż żywności oraz artykułów przemysłowych pierwszej potrzeby.

Działalność produkcyjna do 2005 roku prowadzona była w Zakładach Piekarsko-Ciastkarskich Nr 1 (przy ul. Brzeskiej) oraz Nr 2 (przy ulicy Północnej). W lipcu 2005 roku całą produkcję przeniesiono do zakładu przy ul. Północnej, gdzie znajduje się również Zakład Przetwórstwa Ryb. Obecnie Zakład Piekarsko-Ciastkarski produkuje szeroki asortyment pieczywa i ciast. Jego wyroby są sprzedawane głównie w sieci sklepów "Społem". Największym powodzeniem wśród klientów cieszy się chleb baltonowski produkowany tylko w "Społem" metodą tradycyjną oraz chleb wiejski, który został wyróżniony przez Kapitułę Wojewódzką - Województwa Lubelskiego w VIII Edycji Inicjatywy Pozytywistycznej "Polski Producent Żywności 2004" i nominowany do Kapituły Ogólnopolskiej. Spółdzielnia zatrudnia wykwalifikowanych piekarzy i ciastkarzy z dużym doświadczeniem.
Dużym popytem w sklepach "Społem" cieszą się wyroby ze śledzi produkowane w Zakładzie Przetwórstwa Ryb.

Majątek Spółdzielni, dorobek wielu pokoleń spółdzielców jest wykorzystywany głównie do własnych celów, ale wolne powierzchnie sklepowe, magazynowe i biurowe są wynajmowane, co przynosi Spółdzielni znaczące dochody.

Spółdzielnia współpracuje z kilkuset dostawcami towarów handlowych, surowców do produkcji, maszyn i urządzeń, wyposażenia sklepów, także ze Spółdzielniami "Społem", firmami usługowymi, budowlanymi oraz dostarczającymi nam energię elektryczną, cieplną i wodę. Jest udziałowcem Krajowej Agencji Handlowej "Społem" i Mazowieckiej Agencji Handlowej "Społem".

Członkowie i pracownicy Spółdzielni to ludzie zaangażowani, z ogromnym doświadczeniem i wiedzą, to dzięki nim, mimo ogromnej konkurencji, widzimy dziś i w przyszłości swoje miejsce i swoją rolę w mieście Białej Podlaskiej w zakresie tego co umiemy i potrafimy robić.

Ogromną wartością Spółdzielni jest chór "Społem", który w 2004 roku obchodził 50-lecie swojej działalności. Jako jedyny chór spółdzielczości spożywców brał udział w 2004 roku w V Międzynarodowym Przeglądzie Spółdzielczych Zespołów Artystycznych "Tęcza Polska" w Polanicy Zdroju.


© 2006 "Społem" PSS Biała Podlaska
Ostatnia modyfikacja: 25.02.2006